Cern deneyleri

Cerndeki deneyler

Türkçe adı; “Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi” olan Cern, Fransa ve İsviçre sınırında yer alan bir parçacık hızlandırma tesisidir. Bu tesis, 1954 yılında 12 ülkenin katılımıyla kurulmuştur. Günümüzde ise 22 tam üyesi, 2 üye olmaya aday ülke ve 1 de ortak üyesi (Türkiye) olmak üzere toplam 25 ülkenin katkı sağladığı bir yapıdır. Bilime kattıkları en büyük icat ise; “Büyük Hadron çarpıştırıcısı” dır. 

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, 1998-2008 yılları arasında 10.000 den fazla bilim adamının katkılarıyla inşa edilmiştir. Uzunluğu 28 kilometre olan bu yapı, yerin 178 metre altındadır. Dünya üzerinde inşa edilmiş en büyük ve tek parça olan bilimsel bir makinedir.

Büyük Hadron Çarpıştırıcı

Aslında Hadron Çarpıştırıcısından önce de bazı çarpıştırıcılar bu deneyler için kullanılıyordu. Ancak, kullanılan diğer çarpıştırıcılar, atom altı parçacıkları sabit bir nesneye çarpıştırıyorlardı. Yapılan gözlemler sonucu bu parçacıkların çarpışma esnasında ortaya çıkardıkları enerjinin büyük bir çoğunluğunun geri tepmeye harcandığı fark edildi. Hadron çarpıştırıcısında ise,  iki atom altı parçacık yüksek hızlara çıkarılarak birbirine çarpıştırıla biliyordu. Böylelikle ortaya çıkan enerji tamamen bilim adına kullanıla bilmektedir. Peki Hadron Çarpıştırıcısı nasıl çalışır? Hadron Çarpıştırıcısı nasıl çalışır?

Hadron çarpıştırıcısı, iki farklı manyetik alanda atom parçacıklarının çarpıştırılması mantığı ile çalışır. Yukarıdaki resimden de anlayacağınız üzere, Hadron Çarpıştırıcısı, iki farklı silindirden oluşur. Biri 28 kilometre uzunluğunda, diğeri ise 5 kilometre uzunluğundadır. Atom altı parçacıklar, ilk manyetik tünel olan 5 km uzunluğundaki tünelde, ışık hızına yakın bir sür’atle hızlandırılır. Daha sonra ikinci atom altı grubu ikinci tünel olan 28 kilometrelik manyetik tünelde ters yönde hızlandırılır. İki tüneldeki atom altı parçacıklar veya atomlar, 28 kilometrelik tünele aktarılırlar. Böylece çarpışma kaçınılmaz olur. Kısaca Hadron Çarpıştırıcısı bu şekilde çalışır.

Bu çarpışma sonucunda bazı atom altı parçacıklar meydana çıkar ve bu çarpışma çok gelişmiş kameralar sayesinde kayıt altına alınır. Daha sonra bilgisayar programları sayesinde bu görüntüler simülasyon haline getirilir. Böylece ortaya çıkan atom altı parçacıklar tespit edilebilmektedirler. Bu deneylerin elbette bir amacı vardır. Başlıca amacı Dünya, Uzay ve maddeyi anlamak olarak tarif edilebilir. Peki bu deneylerin insanlığa ne gibi bir faydası olacak?

Elbette, madde ve uzayı anlamak demek yaratılışı da anlamak demek!… “Madde nedir?, Evren nasıl oluştu?”, gibi bir çok soruların cevabına ulaşmak Cern’de yapılan deneylerle mümkün olacaktır. Yüksek enerjili atom altı parçacıkları teknolojilerimize entegre edebilirsek çok daha yüksek performanslı bilgisayarlar, arabalar hatta uzay araçları inşa etmemiz sağlanabilir.

Kısacası; Cern’de yapılan deneylerin insanlığa getirebileceği yenilikleri şu anda anlamamız mümkün olmamaktadır. Tıpkı bir zamanlar “Telefonun” bu kadar gelişebileceğini tahmin ede bilemediğimiz gibi!… Şu an için Cern’de yapılan deneyleri; “Atom altı parçacıkları incelemek ve anlamak…” olarak tarif ede biliriz. Ancak, bizim görme ihtimalimizin çok düşük olduğu bir gelecekte Cern’de yapılan deneylerin insanlığın ufkunu genişleterek yeni teknolojilere kapı aralıyacağını söyleyebiliriz. Ya da tam tersi Atom bombası gibi yeni kitle imha silahlarının da icat edilmesini de sağlayabilir. Bunu yaşayıp zamanla görmek gerekir….

Sosyal Medyada Paylaşın;

Facebook Yorumları