Nükleer Santraller Nasıl Çalışır?

Nükleer Santraller Nasıl Çalışır?

Nükleer santraller, son yılların enerji açığını kapatmakta büyük öneme sahiptirler. Özellikle Türkiye’de yapılacak olan  Akkuyu Nükleer Santrali ile daha önce tanışmadığımız bir teknoloji ile tanışmış olacağız. Tabi Nükleer Santrallerin hayatımıza girmesiyle birlikte aklımızda da pek çok soru oluşmaya başladı. Bu sorular arasında en merak edilenlerini sizler için cevapladık. Hadi başlayalım…



1-Dünyada kaç tane nükleer santral var?

Dünya nükleer santral haritası
Dünya nükleer santral haritası

Dünya Atom Enerjisi kurumunun verilerine göre şu anda dünya üzerinde 400 adet nükleer santral bulunmaktadır.Ayrıca halen yapımı devam eden 42 adet nükleer santral bulunmaktadır.  Dünyanın en çok nükleer santral olan bölgesi Amerika kıtasıdır. Amerika’da yaklaşık olarak 100 nükleer santral bulunmaktadır. Bu santrallerden tüm Amerika kıt’asının enerji ihtiyacının %20’si karşılanmaktadır. Dünyanın en çok nükleer santrali bulunan ülkesi ise; Fransa’dır. Fransa’da 59 adet nükleer santral bulunmaktadır. Fransa nükleer santrallerle enerji ihtiyacının yaklaşık olarak %80’ini karşılamaktadır.

2-Nükleer santrallerin çevreye zararı var mıdır?

Her insan yapımı teknoloji gibi nükleer santrallerin de çevreye zararları olabilir. Özellikle nükleer santrallerin enerji kaynağı olan Uranyum çıkartılırken ve işlenirken çevreye yüksek dozlarda radrasyon yaymaktadırlar. Tabi çevreye radrasyon yaymalarının yanı sıra özellikle nükleer reaksiyonların kontrol edilmesi çok zordur. Yeni bir teknoloji sayıldığından bir şehri tamamen yok edebilecek kadar kötü sonuçlarla karşı karşıya kalınabilir. Bunun en iyi örneği Çernobil faciasıdır. Yakın zamanda Japonya’da meydana gelen kaza da bu durumun örnekleri arasındadır. En ufak hatayı dahi kabul etmeyen nükleer santrallerin, atıkları bile doğa ve insanlar için çok tehlikelidir. Nükleer santrallerin ürettikleri atıkların uzun yıllar boyunca insandan, çevreden uzak tutulması  ve saklanması gerekir.

3- Nükleer santrallerin avantajları nelerdir?

Öncelikle iyi tesislerde füzyon işleminin gerçekleştirilmesi son derece önemlidir. Tesisin yanı sıra, nükleer kazaların en büyük nedeni insanların yaptığı küçük hatalardır. Dışarıdan müdahale olmadıkça bir nükleer santralin hata vermesi mümkün değildir. Ancak bazen nükleer santrallerde yapılan deneyler veya kapasitesinden daha fazla yükle çalıştırılması gibi etkenler Çernobil faciası gibi istenmeyen durumlarla karşılaşılmasına neden olmaktadır. Onun dışında elektrik ihtiyacının büyük bir kısmının karşılandığı taş kömürlü elektrik santrallerine oranla çevreye çok daha az zararları vardır. Taş kömürlü eletrik santralleri özellikle çevreye yaydıkları karbon gazı, sülfür gazı gibi çevre düşmanı gazlarla çevreye verdikleri zarar, bir nükleer santralin yaydığı radrasyon  miktarı ile karşılaştırılamaz bile… Nükleer santraller son derece güvenlidirler. Ancak doğru insanların elinde…

4-Nükleer santraller nasıl çalışır?

Füzyon
Füzyon

İşte gedik yazımızın asıl konusuna… Nükleer santraller, nükleer füzyonla çalışırlar. Nükleer füzyon, atomların insan müdahalesi ile parçalanmasıdır. Bu parçalanma sırasında ortaya çıkan enerji muazzam boyutlara ulaşabilir. Bunun en iyi örneği nükleer bombalardır. Nükleer bombalarda veya nükleer santrallerde en çok kullanılan element uranyumdur. Uranyum, dış müdahalelere en açık atom grubu sınıfında yer alır. Nükleer füzyon sırasında uranyum atomuna çok yüksek hızlarda nötronlar çarptırılır. Bu çarpışma sonrasında kararsız hale gelen uranyum çekirdeği parçalanmaya başlar. Bu parçalanma sırasında çok yüksek miktarlarda enerji ortaya çıkar. Parçalanan Uranyum atomundan çıkan nötronlar yüksek hızlarda etrafa yayılmaya daha sonra da diğer uranyum atomlarına çarparak enerjinin katlanmasına neden olurlar. Bir nevi nükleer santrallerde küçük çapta bir nükleer bomba patlatılmış olur. Ancak atom bombalarının aksine nükleer santrallerde bu işlem kontrollü bir şekilde gerçekleştirilir. Bunun için fazladan ortaya çıkan nötronlar bir hazne içerisine alınarak tepkimeye girmeleri önlenir. Daha sonra nükleer füzyon sonucunda ortaya çıkan yüksek ısı, su dolu tanklarının içinden geçirilerek suyun ısınması sağlanır. Su tanklarındaki ısı çok yüksek basınçlı buhara dönüştürülür. Bu işlemin sonucunda elde edilen yüksek basınçlı buhar elektrik tribünlerine gönderilir. Yüksek enerjili buharın tribünlerin pervanelerini döndürmesiyle elektrik üretilmiş olur. Buhar kazanından ve tribünlerden geçirilen buhar tekrar soğutularak  su tanklarına geri gönderilir.Üretilen elektrik, enerji nakil hatlarıyla istenilen bölgelere verilir.

Nükleer santrallerin çakışma mantığı
Nükleer santrallerin çalışma mantığı

Temel olarak elektrik, elektrik üreten tribünlerin motorlarına hareket kazandırılmasıyla elde edilir. Barajlarda üretilen elektrik, yüksek debili suyun elektrik tirübünlerinin pervanesini çevirmesi sonucu elde edilirken. Yine aynı şekilde rüzgar gülleri de rüzgar enerjisinden faydalanır. Elektrik üretme mantığı aynı olan  nükleer santrallerde veya kömür kullanılan santrallerde, farklı olarak ısı enerjisi kullanılır…

Sosyal Medyada Paylaşın;

Facebook Yorumları