Işık Hızını Aşmak Mümkün mü? Çerenkov Radyasyonu

Işık Hızını Aşmak Mümkün mü? Çerenkov Radyasyonu

Yirminci yüzyıl başlarında Albert Einstein şunu söyledi; “Evrende ışıktan daha hızlı hiç bir şey hareket edemez!” Einstein bunu söyledikten sonra, geçen zaman zarfında bu konu üzerine binlerce deney yapıldı ve Albert Einstein haklıydı! Evet ışığın boşluktaki hızından daha hızlı hiçbir şey hareket edemez! Ancak, ışığın kendisinden daha hızlı hareket etmek bazı şartlarda mümkündür!….

Şimdi yukarıdaki cümleyi bir kez daha okuduğunuzda ortada bir çelişki varmış gibi görünmektedir. Ancak yine söylüyorum; “Işığın kendisini oluşturan fotonlardan daha hızlı gitmek mümkündür!” Nasıl mı?…

Sürekli olarak duyduğumuz şeydir ışığın hızı. Saniyede 300 bin kilometre diye… Ancak bu rakam ortalama bir rakamdır. Aslında ışığın boşlukta ulaştığı maksimum hız; 299 milyon 792 bin 458 metre/saniye’dir… Işığın gerçek hızı budur! Ancak biz söylenişi daha kolay olsun diye; “ışık saniyede 300 bin kilometre yol kateder!” diyoruz.

Işığın bir saniyedeki hızı budur! Ancak bizler her ne kadar ışık saniyede 300 bin kilometre yol kateder desek de, ışık her zaman bu hızda hareket etmez! Işığın saniyede 300 bin kilometre yol katedebilmesi için önüne hiçbir engelin çıkmaması gerekir! Ancak evrende böyle bir şey mümkün değildir. Gündüz açık, berrak bir havada bile gökyüzünü dolduran oksijen, azot, karbondioksit atomları ışığın bu hızını yavaşlatır! Güneşten gelen ışık, yani fotonlar bu dünya atmosferini dolduran bu atomlara çarparlar ve bir nebze de olsa hızları düşer! Aslında bu da yanlış bir cümle oldu! Tam olarak doğrusu şudur:

Işığın hızı düşer ancak yinede öyle saniyede binlerce metre değil sadece bir kaç metre düşer! Bunun nedeni de havadaki atomlara çarpan fotonlar kısa bir süreliğine de olsa çarptığı atomun bir parçası haline gelir. O atomla kaynaşır ve atom kendisiyle kaynaşan fotonun yerine yeni bir fotonu aynı doğrultuda gönderir!  Bu kısa anda teknik olarak olmasa da görünüşte ışığın hızı yavaşlamış olur! Aslında ışığın hızı değişmemiştir! Sadece katettiği yol uzamıştır!…

Fotonların yani ışığı oluşturan parçacıkların gerçekten saniyede 300 bin kilometre hıza ulaştıkları yerler vakum ortamlardır! Yani hiçbir şeyin olmadığı yerlerdir! Oysa ki; bilinen evrende böyle bir ortam yoktur! Dolayısıyla da evrende böyle bir ortam olmadığına göre ışık gerçek hızına hiç bir zaman ulaşamaz!…

Bütün fotonlar birbirlerinin aynısıdır! Birebir olarak birbirlerinin aynısıdırlar. Işığı oluşturan fotonlar tamamen birbirlerinin aynısı olsalar da saniyenin milyarda biri kadar dahi olsa bu yavaşlaması ışığın doğasını değiştire bilmektedir! Mesela; güneşten gelen ışık bir kristalden geçtiğinde ışığın yedi farklı renge dağıldığını görürüz! Bu fofonların birbirinden farklı olduğu için değildir! Bunun nedeni ışığın çarptığı atoma göre hızının değişmesidir! Işığın bu dalga boyunun değişmesi sonucunda bir spektrum oluşur. İşte bizler ışığın bu özelliği sayesinde uzaktaki yıldızların kimyasal özelliklerini tahmin edebiliyoruz! Uzaktaki yıldızların bize ulaşan ışığını kırdığınız zaman ortaya o ışığın spekturumu çıkar ve bu spektrumdaki renklerin yoğunluğu o yıldızın hangi kimyasal bileşiklerden oluştuğunu bize söyler!…

Buraya kadar okuduklarımızdan çıkaracak sonuç şudur; ışığın hızı yavaşlamaz ! Ancak katettiği mesafe sürekli olarak artar!

Çerenkov Radrasyonu

Çerenkov radrasyonunun ne olduğunu anlamanız için öncelikle aşağıdaki videoyu izlemenizi öneririm!…

Yukarıdaki videoda izlemiş olduğunuz şey nükleer santrallerdeki reaksiyonun başladığı andır! Yalnız burada görmüş olduğunuz şey sıradan ışık değildir! Elektromanyetik radrasyondur. İlk baktığınızda bu ışık sıradan bir ışık gibi görünüyor olabilir! Ancak bu ışıllar sıradan fotonlar değildir elektronlardır. Elektron ve fotonlar birbirlerinden çok farklıdırlar ve fotonlardan farklı olarak elektronların kütlesi vardır! İşte  Çerenkov Radrasyonu  budur! Ancak burada ufak bir detay vardır! Nükleer santrallerin ilk faaliyete geçtiği yerde ağır su kullanılır ve bu suyun içinde ışık oldukça yavaşlar! Bu ağır suyun içinde yavaşlayan fotonlara göre elektronlar daha hızlıdır! Ancak yine de bu elektronlar ışığın vakumlu ortamdaki hızına ancak yaklaşabilirler. Bu suyun içinde ışık, elektromanyetik radrasyondan daha yavaş olsa da öyle bazı haber sitelerinin bahsettiği gibi ışık hızı aşılmamıştır!

Pavel Çerenkov
                 Pavel Çerenkov

Sonuç olarak; evrende hiç bir şey ışıktan daha hızlı hareket edemez! Ancak bazı durumlarda fotonlardan daha hızlı hareket mümkündür! Albert Einstein’ın da dediği gibi; “Işık hızı mutlak hızdır ve evrende bu hızı hiç bir şey geçemez!”

İlginizi çekebilecek bağlantılı yazılar; 

Abone Ol!
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments