Madeni paralar neden yuvarlak ve kenarları neden tırtıklıdır?

Para!.. Satın alma gücümüzün göstergesi!.. Her işimizi onunla görüyoruz! Ancak; paranın olmadığı yıllarda da insanlar ticaret yapmaya devam ediyorlardı! Takas veya para gibi kullanılan; taş deniz kabuğu ya da deniz boncuğu gibi yöntemlerle…

Takas yöntemi ile ya da doğada zor bulunan bazı doğal taşlarla yapılan ticaret, milattan önce VII. yüzyılda Lidyalı’ların bu tür yöntemler yerine, para kullanmaya başlamasıyla son bulmuştur! O dönemde kullanılan altın, bakır gümüş gibi elementler, düz bir zeminde eritilip, üzerine hangi devlete ait olduğu, üretildiği yıl veya dönemin kralının kabartması yapılarak, ticaret hayatına sıkuluyordu! Madeni paraların üretildiği bu ilk dönemde her para birbirinden farklı şekillerdeydi! XVII. yüzyıla kadar, farklı ülkelerin farklı paraları dolandırıcıların da iştahını kabartıyordu!… Özellikle de Avrupa’da kullanılan bakır paraların kenarlarından çok ufak parçalar koparılarak, para kullanılmaya devam ediyordu… Hiçbir zaman bir paranın ne kadar tırtıklandığı anlaşılamıyordu!…

Eski madeni paralara bir kaç örnek

Bu duruma bir son vermek isteyen İngiliz Kraliyet darphanesi, 1696‘da Isaac Newton’u darphanenin başına getirdi. Evet!… Bildiğiniz Newton!… Astronom, fizikçi, İlahiyatçı, matematikçi ve bir de üzerine darphane müdürü

Isaac Newton

Böyle bir insan darphane müdürü olurda, dolandırıcıların sonu olmaz mı?… Newton dolandırıcılığın önüne geçmek için; piyasada kullanılan aynı şekilde ve aynı ağırlıklara sahip olmayan paraların yerine, yuvarlak tek bir kalıptan çıkan ve aynı ağırlığa sahip paraların kullanılması gerektiğini düşünüyordu…

1698 de İngiltere’de birbirinden farklı olan tüm paralar toplandı. Bu paraların yerine, Newton’un önerdiği, kenarı tırtıklı, aynı ağırlığa sahip olan madeni paralar piyasaya sürüldü! Böylece dolandırıcılar paraların ağırlıklarıyla oynayamadı!… Bu yöntem daha sonraları tüm dünyaya yayıldı!.. Günümüzde bile; tunç, alüminyum, bakır nikel ve tunç alüminyum gibi değersiz madenlerle madeni paralar üretilseler de Newton’un bulduğu yöntem kullanılmaya devam etmektedir!…

İlgili yazılar;

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Abone Ol!  
Bildir