Mıknatıs Nedir? Nasıl Üretilir? Nerelerde Kullanılır?

Mıknatıslar, hayatımızın önemli bir parçasıdırlar!

Hepimizin de bildiği gibi; mıknatıs artı ve eksi iki kubba sahip; demir, nikel, kobalt gibi elementleri kendine doğru çeken, manyetik bir alanı olan cisimlerdir…

Mıknatısların farklı kutupları, manyetik alanları birbirine çekerken, aynı kutba sahip manyetik alanı birbirini iter! Mıknatıslardan doğal olarak bazı göktaşı kalıntılarında ve dağınık olarak dünyanın pek çok yerinde bulunabiliriz! Bazı yöntemlerle de bazı maddelerin mıknatıslaştırılması da mümkündür!…

Mıknatıs nasıl üretilir?

Mıknatıslar, özel çelikten su verilerek üretilebilirler!.. Bu tür çelikler mıknatıslaştırılmak amacıyla karbonun çözüldügü 800 dereceye kadar ısıtırlar… Bu işleme; ‘ostenizasyon’ denir ve elde edilen bu yeni maddeye de; “Ostenitin” denir!.. Bu özel çelik, önce 800 dereceye kadar ısıtılır, sonra ostenetin aşamasındayken aniden, bozulmayacak şekilde sıcaklığı; 260 dereceye kadar düşürülür! Bu hızlı soğuma sürecinde “Martensin” adı verilen bir çeşit çözelti elde edilir… Elde edilen bu çözelti tam soğuma sonrasında mıknatısa dönüşür!…

Mıknatısın yapımında kullanılan diğer madenler ise şunlardır;

  • Kobalt
  • Nikel
  • Platin
  • Alüminyum

Bu maddelerin tek başlarına mıknatıs oluşturması çok zordur! Bu nedenle mıknatıs yapımında bu maddelerin farklı oranlarda karışımından elde edilen mıknatıslar farklı sektörlerde kullanılır! Mesela; platin ve kobalt alaşımlarından elde edilen mıknatıslar genellikle saat sektöründe kullanırlar…

Mıknatıs neden çeker veya neden iter?

Mıknatıs; demir, nikel gibi madenleri kendine çekmesi ile bilinir! Bu çekim kuvvetinin nedeni de tamamen manyetik alanla ilgilidir! Manyetik alan hareketli yüklerin etkisiyle oluşur… Buna en iyi örnek; elektrik telleridir! Elektrik tellerinin içinden geçen elektrik akımı; negatif yüklü elektronların akımı veya hareketi sonucu oluşur. Elektronların tel üzerindeki bu akımı, manyetik bir alanın oluşmasına neden olur… Aynı mantık mıknatıslar için de geçerlidir! Mıknatısın eksi kutbundan artı kutbuna doğru sürekli olarak bir elektron akımı gerçekleşir.. Mıknatısın pozitif yönünde birikmeye başlayan bu elektronlar kendisine yaklaştırılan bir maddeyi boş alan olarak görür ve kendine doğru çeker! İşlemin tersi mıknatısın itmesini sağlar!…

Mıknatısların enerjisi sonsuz mudur?

Mıknatıslar teknik olarak bir enerji kaynağı değillerdir! Dolayısıyla bir enerji kaynağı gibi belirli bir ömürden bahsetmekte mümkün değildir! Zaten hareketli olan elektronların sürekli olarak atomlar arası yer değiştirmesi, yani kısıtlı hareketini çeşitlendirmesi manyetik bir alanın oluşmasını sağlar! Ancak bu hareketin çeşitliliği de sınırlıdır! Yani sonsuz bir döngü yoktur! Zaten bir mıknatıs üretebilmek için çok fazla enerji gerekir! Bu işlem bir mıknatısla enerji depolamaz! Var olan atomların yapısını bozar! Dolayısıyla da mıknatıslar bir enerji kaynağı olarak kullanılamazlar!…

Dışarıdan herhangi bir etki olmadan, bir mıknatısın manyetik alanının etkisi milyonlarca yılla ölçülür! Belirli bir süre sonra bu etki azalır veya tamamen kaybolur…

Bunun dışında mıknatısın ısıtılması, manyetik alanının kaybolmasına neden olur! Isı arttıkça mıknatısın manyetik alanı tamamen kaybolabilir…

Mıknatıslar nerede kullanılır?

Mıknatısların kullanım alanı neredeyse sınırsızdır! Birkaç örnek verecek olursak;

  • Pusulalarda
  • Buzdolabı kapaklarında
  • Manyetik vinçlerde
  • Elektrik santrallerinin jenaratörlerinde
  • Cep telefonlarında
  • Atmlerde ve kredi, banka kartlarında
  • Gerilim ölçen voltmetre ve ampermetrelerde
  • Televizyonlarda
  • Hopörlörlerde
  • Merdiven otomatiklerinde
  • Kapı zillerinde
  • Yazıcılarda
  • Otımobillerin sinyal sistemlerinde

Kısacası, her türlü elektronik ev aletlerinde, sanayilerde, hatta tıp sektöründe bile mıknatıs kullanılan bir makineye denk gelmek mümkündür!…

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Abone Ol!  
Bildir